ذخيره خوارزمشاهى ( طب - فارسى ) جرجانى ، اسماعيل بن حسن ، 434 - 531 ق قواعد وموضوعات پزشكى را به طور مفصل ( نسبتاً مفصل ) در ده كتاب آورده است : شناختن خلطها ، حالهاى تن ، نگاه داشتن تن ، استخراج مرض ، انواع تبها ، بيماريهاى اندامها ، علاج آماسها وريشها ، پاكيزگى تن ، انواع زهرها ، قرابادين وداروها ، اين كتاب به نام سلطان قطب الدين ابوالفتح محمد بن يمين خوارزمشاه ( ارسلان تكين ) درسال 504 نوشته شده است [ الذريعة 10 / 10 ؛ مرعشى 3 / 333 ؛ الفبايى آستان قدس ص 271 ؛ نسخه هاى خطى فارسى 1 / 538 ؛ مشارفارسى 2 / 2397 ؛ دانشگاه تهران 4 / 755 ؛ سپهسالار 4 / 551 ؛ كتابخانه ملك 2 / 383 - 384 ؛ الهيات مشهد 1 / 123 و 2 / 25 و 2 / 75 و 2 / 76 ؛ دانشكده ادبيات مشهد ص 91 ؛ كتابخانه جامع گوهرشاد 1 / 4 و 1 / 64 و 1329 ] 5999 ) نسخه شماره : 6658 - 28 / 34 آغاز : بسمله الحمدلله رب العالمين حمد الشاكرين . . . و بعد چون تقدير ايزد چنان بود كه جمع كننده اين كتاب . . . كتاب نخستين اندر شناختن حد طب و منفعت آن و شناختن گوهر تن انجام : و بسيار بود كه اگر چيزى ديگر كه معده را قوت كنند به كار دارد چون قرص الورد وجلنجبين و غير آن سبب نكسى گردد والله اعلم واحكم . جلدهاى 1 تا 5 ، نستعليق ، بى كا ، 10 صفر 884 ، عناوين ونشانيها شنگرف ، تمامى صفحات مجدول مذهب لاجوردى درحاشيه تصحيح شده است ، داراى كتيبه زرين با زمينه لاجوردى وگلهاى شنگرف و زرين در اول هر مجلد ، جلد : گالينگور ، 373 برگ ، 29 سطر ، 17 * 25 سم 6000 ) نسخه شماره : 6659 - 29 / 34 آغاز : كتاب ششم اندر بيماريهاى اندامها از سر تا به پاى و اين كتاب بيست و يك گفتار است . گفتار اول اندر بيمارى سر . بدانكه بيماريهاى سر پنج گونه باشد . انجام : باب سى ام اندر تفسير نام داروها كه مشكل است . اقاقتا هو عصارة القرط . . . مانند روفا سالدوس انكدان رومى است سمورسون كرفس دهشتى است جلدهاى 6 تا 9 وقرابادين ( گفتار اول و دوم ) ، نستعليق ، بى كا ، نسخه كهن ونفيسى است ، عناوين ونشانيها شنگرف ، تمامى صفحات مجدول مذهب ولاجوردى ، صفحه اول كتيبه مذهب دارد ، برخى از صفحات نونويس است . ، جلد : گالينگور ، 334 برگ ، 29 سطر ، 17 * 25 سم 6001 ) نسخه شماره : 1462 - 12 / 9 انجام : ليمو يا آب ريواس يا آب ترنج فرمايند داد كه نافع بود انشاء الله تعالى . تمام شد گفتار دهم از كتاب ششم ازذخيره . . . وعلاج آن و اين گفتار سه جزو است والله اعلم بالصواب نسخ جلى زيبا ، بى كا ، 863 ، عناوين شنگرف ، در حاشيه تصحيح شده است ، جلد : تيماج قهوه اى دورو ، 218 برگ ، 22 سطر ، 24 * 5 / 31 سم